با سلام و عرض ادب خدمت همه دوست داران علم و دانش
با توجه به شرایط پیش آمده و عدم دسترسی به اینترنت بین الملل بنده کتابهایی در زمینه فیزیک، ریاضیات، نجوم و کامپیوتر را با شما دوستان در این سایت به اشتراک میگذارم.
امید آنکه کتاب ها را تهییه کرده و از محتوای پربار آن ها لذت ببرید.
لینک کتابخانه:
https://drpourjavadi.ir/library
امسال اوج فعالیت جوزاییها در شبهای ۲۳ و ۲۴ آذر ۱۴۰۴ (۱۳ و ۱۴ دسامبر ۲۰۲۵) خواهد بود. در شرایط ایدهآل و آسمان کاملاً تاریک، میتوانید تا ۱۲۰ شهاب در ساعت ببینید! رنگهای سبز و زرد و شهابهای خیلی سریع و درخشان، ویژگی خاص این بارش هستن.
بهترین زمان رصد در ایران: از حدود ساعت ۱۲ شب به بعد تا قبل از طلوع فجر (چون کانون بارش بعد از نیمهشب بالا میاد و ماه هم مزاحم زیادی نیست).
بهترین نقاط رصد در ایران (با توجه به آبوهوای آذر و احتمال آسمان صاف):
نکات مهم:
بیاید شب ۲۳ یا ۲۴ آذر، دوربین و زیرانداز و چای گرم برداریم و بریم زیر آسمان پرستاره ایران! ☄️✨
این وبینار با همکاری پژوهش سرای دانش آموزی فرهیختگان ایلام و پژوهش سرای جابربن حیان ناحیه یک تبریز و انجمن معلمان فیزیک استان ایلام برگزار شد که ویدئو آن در آپارات بارگذاری شده است.
یکی از مواردی که دانش آموزان مشکل دارند تبدیل یکاها است، این مورد در تمامی پایه های فیزیک کاربرد دارد و بهتر هست که بصورت پایه ای و عمیق آموزش ببینیم. در این ویدیو آموزش تبدیل یکا رو با هم به همراه حل مسئله خواهیم دید.
این وبینار با همکاری پژوهش سرای دانش آموزی فرهیختگان ایلام و پژوهش سرای جابربن حیان ناحیه یک تبریز و انجمن معلمان فیزیک استان ایلام برگزار شد که ویدئو آن در آپارات بارگذاری شده است.
چگالی، که در فصل اول فیزیک پایه دهم بررسی میشود، یکی از مفاهیم اساسی در علم فیزیک است که به نسبت جرم یک جسم به حجم آن اشاره دارد و با فرمول ρ = m/V تعریف میشود، که در آن ρ چگالی، m جرم و V حجم است. این کمیت، که معمولاً بر حسب کیلوگرم بر متر مکعب بیان میشود، نشاندهنده میزان فشردگی ماده در یک جسم است. چگالی به ما کمک میکند تا ویژگیهای مواد مختلف را مقایسه کنیم و در موضوعاتی مانند شناوری، رفتار مواد در سیالات و کاربردهای مهندسی نقش مهمی ایفا میکند.
در زیر حل یک مساله را با هم مرور خواهیم کرد.
پس از 7 سال انتظار در 16 ام شهریور سال 1404 ، خسوف کلی در سراسر ایران قابل رویت بود. این پدیده از ساعت 18:58 شروع و در ساعت 00:25 بامداد روز 17 ام شهریور خاتمه یافت. با توجه به کلی بودن این خسوف انتظار پدیده ماه خونین را نیز داشتیم که حتی با چشم غیر مسلح قابل رویت بود. پدیده ماه خونین به علت پدیده پراکندگی رایلی در جو زمین رخ میدهد که طیف های آبی و سبز نور خورشید در جو زمین پراکنده شده و طیف سرخ فام در پشت سایه زمین پراکنده میگردد، که تنها نوری است که از خورشید در هنگام خسوف کامل به ماه میرسد.
عکس زیر حاصل ثبت لحظه ای از گرفت کامل ماه در آن روز است.
در خصوص پدیده رایلی از اینجا میتوانید بیشتر بخوانید.
برای دیدن کامل عکس اینجا را کلیک کنید.
چگالی، که در فصل اول فیزیک پایه دهم بررسی میشود، یکی از مفاهیم اساسی در علم فیزیک است که به نسبت جرم یک جسم به حجم آن اشاره دارد و با فرمول ρ = m/V تعریف میشود، که در آن ρ چگالی، m جرم و V حجم است. این کمیت، که معمولاً بر حسب کیلوگرم بر متر مکعب بیان میشود، نشاندهنده میزان فشردگی ماده در یک جسم است. چگالی به ما کمک میکند تا ویژگیهای مواد مختلف را مقایسه کنیم و در موضوعاتی مانند شناوری، رفتار مواد در سیالات و کاربردهای مهندسی نقش مهمی ایفا میکند.
در زیر حل یک مساله را با هم مرور خواهیم کرد.
تیم ملی المپیاد نجوم و اخترفیزیک ایران در رقابتی نفسگیر با حضور ۶۴ کشور جهان، برای دومین سال پیاپی عنوان طلاییترین تیم جهان را کسب کرد. این موفقیت بزرگ با درخشش اعضای تیم و کسب بالاترین نشانهای افتخار، بار دیگر نام ایران را در صدر جدول جهانی نشاند.
اعضای تیم ملی در این دوره شامل علی نادری، حسین معصومی، هیربد فودازی، ارشیا میرشمسی کاخکی و حسین سلطانی بودند که هر یک با توان علمی برجسته خود نقش مهمی در این دستاورد داشتند.
درخشش دانشآموزان ایرانی در این رقابتها نتیجه ماهها تلاش شبانهروزی آنان، پشتیبانی خانوادهها، تلاش مستمر مربیان و حمایت نهادهای آموزشی کشور به ویژه باشگاه دانشپژوهان جوان و وزارت آموزش و پرورش بود.
این پیروزی افتخارآفرین، امیدی تازه برای آینده علمی کشور پدید آورده و الگویی الهامبخش برای نسل جدید دانشآموزان علاقمند به علوم پایه و فضای نجومی فراهم کرده است.
این رویداد نادر، یک نواختر (nova) است که در تابستان 2025 (احتمالاً تا سپتامبر) رخ میدهد. ستاره تی کرونا بوریالیس، در فاصله 3000 سال نوری در صورت فلکی تاج شمالی (Corona Borealis)، به دلیل انفجار در یک سیستم دوگانه (کوتوله سفید و غول قرمز) بهطور موقت در آسمان شب بسیار درخشان میشود و با چشم غیرمسلح قابل مشاهده خواهد بود. این پدیده از نظر بصری خیرهکننده است و به دلیل نادر بودن (تقریباً هر 80 سال یکبار)، توجه زیادی در دنیای نجوم و طرفدارانش جلب کرده است.
قرار است یک منظومه ستارهای در فاصله ۳۰۰۰ سال نوری از ما که به «ستاره شعلهور» معروف است، با چشم غیرمسلح قابل مشاهده شود و مانند یک «ستاره جدید» در آسمان بدرخشد.
ستاره T تاج شمالی که با نام T CrB یا «ستاره شعلهور» نیز شناخته میشود، آخرین بار در سال ۱۹۴۶ درخشان شد و ستارهشناسان در ابتدا پیشبینی کردند که تا سپتامبر ۲۰۲۴ دوباره درخشان خواهد شد.
تا اواسط سال ۲۰۲۵، ستاره T تاج شمالی، ستاره شعلهور، هنوز منفجر نشده است، اما وقتی این اتفاق بیفتد، درخشندگی ظاهری آن به طور موقت افزایش مییابد.(رفرنس مطلب)
ستاره شعلهور یک ستاره متغیر در تاج شمالی، صورت فلکی C شکل معکوس در شرق صورت فلکی گاوران است.
ستارهشناسان T تاج شمالی را برای این درخشش پیشبینیشده زیر نظر دارند.
نواختر T Coronae Borealis چگونه به نظر خواهد رسید؟
منظومه ستارهای T Coronae Borealis معمولاً با درخشندگی قدر +10 میدرخشد.
“قدر” مقداری است که ستارهشناسان برای توصیف درخشندگی نسبی یک جسم آسمانی، آنطور که از زمین دیده میشود، در مقایسه با سایر اجرام استفاده میکنند.
در مقیاس قدر، هرچه عدد بزرگتر باشد، جسم کمنورتر است.
به عنوان مثال، شباهنگ، درخشانترین ستاره در آسمان شب، دارای قدر -1.46 است. ماه کامل دارای قدر حدود -13 است.
انتظار میرود ستاره تی تاج شمالی در طول رویداد نواختر به قدر +۲ جهش کند، که آن را از نظر روشنایی مشابه ستاره قطبی میکند.
این ستاره میتواند برای چند روز با چشم غیرمسلح و به طور بالقوه برای بیش از یک هفته از طریق دوربین دوچشمی قابل مشاهده باشد.
سپس دوباره کمنور میشود و میتواند برای ۸۰ سال دیگر غیرفعال بماند، که این امر این رویداد نجومی را به یک رویداد نجومی بالقوه تکرارنشدنی تبدیل میکند.
جدیدترین اخبار درباره نواختر T Coronae Borealis (T CrB) نشان میدهد که این رویداد نجومی همچنان مورد توجه ستارهشناسان و علاقهمندان به نجوم است، اما تا تاریخ امروز (۲۰ آگوست ۲۰۲۵) هنوز فوران مورد انتظار این نواختر رخ نداده است. بر اساس اطلاعات موجود از منابع معتبر مانند ناسا و دیگر سایتهای نجومی، در زیر بهروزترین وضعیت و اخبار مرتبط با T CrB ارائه میشود:
پیشبینی فوران: ناسا و ستارهشناسان پیشبینی کردهاند که T CrB بین مارس ۲۰۲۴ تا مارس ۲۰۲۵ (اسفند ۱۴۰۲ تا اسفند ۱۴۰۳) فوران کند. این نواختر که هر ۸۰ سال یکبار درخشش قابل توجهی پیدا میکند، آخرین بار در سال ۱۹۴۶ مشاهده شده بود. کاهش درخشندگی این ستاره در سال ۲۰۲۳ نشانهای از نزدیک شدن به فوران بود، اما هنوز انفجار رخ نداده است.
وضعیت رصد: این نواختر هنوز به اوج درخشندگی خود نرسیده و در حال حاضر با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست. در زمان فوران، انتظار میرود درخشندگی آن به قدر +۲ (مشابه ستاره قطبی) برسد و برای چند روز تا یک هفته با چشم غیرمسلح و برای مدت طولانیتر با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ قابل رصد باشد.
اهمیت علمی: ناسا ابزارهای مختلفی مانند تلسکوپ فضایی پرتو گاما فرمی، تلسکوپ جیمز وب، رصدخانه سویفت و تصویرگر پرتو ایکس قطبی (IXPE) را برای مطالعه این نواختر آماده کرده است تا دادههای جدیدی درباره ساختار و پویایی انفجارهای ستارهای جمعآوری کند.
بی بی سی فارسی: در مارس ۲۰۲۴، بیبیسی گزارش داد که T CrB در آستانه فوران است و انتظار میرود پیش از سپتامبر ۲۰۲۴ (شهریور ۱۴۰۳) رخ دهد. این گزارش به نقل از ویلیام کوک از ناسا اشاره کرد که این نواختر به دلیل چرخه قابل پیشبینیاش، یکی از ۱۰ نواختر تکراری شناختهشده است.(لینک خبر)